Wskaźnik przychodzących rozmów telefonicznych

Po powrocie do domu, szczególnie po dłuższej nieobecności warto wiedzieć, czy przypadkiem ktoś dzwonił do nas podczas naszej nieobecności. Do tego celu można zastosować, na przykład identyfikator rozmów przychodzących (CLIP), jednak do jego używania niezbędne jest wykupienie odpowiedniej usługi u operatora telekomunikacyjnego. Jeśli nie zależy nam na dokładnej informacji o numerze, a tylko na fakcie, że ktoś dzwonił, to wystarczy zastosować układ przedstawiony poniżej. Informuje on za pomocą dziesięciu diod świecących o liczbie rozmów przychodzących.

Schemat elektryczny wskaźnika jest przedstawiony na rys. 1.

Rys. 1. Schemat elektryczny wskaźnika rozmów telefonicznych

Jako licznik oraz sterownik diod świecących został zastosowany układ typu CD4017, który zlicza impulsy wejściowe i zamienia je na kod „1 z 10”. Dioda D1 służy jako wskaźnik informujący o tym, czy był jakikolwiek sygnał dzwonienia, natomiast pozostałe diody D2...D10 określają ich liczbę. Po wyzerowaniu układu US1 wszystkie diody zostają wygaszone. Po pierwszym dzwonieniu zostaje zapalona dioda D1 oraz dioda D2. Dioda D1 pozostaje zapalona na stałe, a każda kolejna rozmowa przychodząca powoduje zapalenie kolejnych diod od D2 do D10 (w tym samym czasie świeci tylko jedna dioda). Jeśli licznik zostanie przepełniony (nastąpi to po 9 rozmowach przychodzących), możliwość zliczania przez układ US1 zostaje zablokowana poprzez podanie stanu wysokiego na wejście !ENABLE. Następuje to po dziewięciu impulsach na wejściu CLK. Do zerowania służy przycisk S1. Jego naciśnięcie powoduje zerowanie licznika i wygaszenie wszystkich diod. Wejście zegarowe układu US1 jest sterowane z wyjścia detektora prądu dzwonienia zbudowanego w oparciu o transoptor TS.

Dioda transoptora jest zasilana poprzez szeregowo połączony kondensator C2, rezystor R1 i diody Zenera D12 i D13. Układ ten zasila diodę transoptora w przypadku wystąpienia w linii telefonicznej prądu dzwonienia. Równolegle włączona dioda D14 zabezpiecza diodę transoptora przed uszkodzeniem napięciem wstecznym. Diody Zenera eliminują wpływ równolegle włączonego do linii (w czasie rozmowy) kondensatora C2. Za pomocą kondensatora C3 i rezystora R1 został wykonany na wyjściu transoptora układ całkujący o stałej czasowej równej około 5 sekund. W ten sposób sygnał dzwonienia oraz przerwy pomiędzy poszczególnymi dzwonkami jest traktowany jako jeden sygnał dzwonienia i powoduje powstanie stanu niskiego na wejściu CLK układu US1. Po czasie około 5 sekund od ostatniego dzwonka, kondensator C3 zostaje naładowany poprzez rezystor R4 i zostaje ustawiony stan wysoki. W ten sposób wygenerowany zostanie jeden impuls powodujący zwiększenie wartości licznika układu CD4017. Zasilanie układu dostarczane jest poprzez diodę D11, która zabezpiecza układ przed napięciem o odwrotnej polaryzacji.

Rozmieszczenie elementów na płytce drukowanej pokazano na rys. 2.

Rys. 2. Rozmieszczenie elementów na płytce

Montaż należy rozpocząć od wlutowania rezystorów, następnie podstawki pod układ US1. W kolejnym etapie montujemy transoptor TS, kondensatory i złącza. Przycisk S1 należy zamontować na kawałku przewodu dwużyłowego i przylutować do punktów lutowniczych, oznaczonych na płytce jako S1. Na końcu należy wlutować diody świecące, dopasowując ich wysokość do indywidualnych potrzeb. Po zamontowaniu wszystkich elementów układ jest gotowy do pracy i można przystąpić do jego uruchomienia. W tym celu do złącza CON1 należy podłączyć przewody linii telefonicznej, a do złącza CON2 napięcie zasilania o wartości około 9 V.

Krzysztof Pławsiuk, EP
krzysztof.plawsiuk@ep.com.pl