Zaloguj
Opisany konwerter został skonstruowany i zestrojony do nasłuchu Air Band (wybranej częstotliwości VHF z pasma lotniczego) za pomocą odbiornika HF/AM. Układ, współpracując z prostą anteną GP, wykorzystywaną w zasadzie do pasma 2 m i starszym radiotelefonem CB/AM (26...30 MHz), umożliwia odbiór kilku kanałów z pasma lotniczego. Najsilniejszy odbiór w okolicach Warszawy miał miejsce na częstotliwości 128,800 MHz, przeznaczonej do podchodzenia do lądowania samolotów na Okęciu. Jakość odbioru z pomocą tego konwertera nie była gorsza od bezpośredniego odbioru na FT-817.
Warto wiedzieć, że służba lotnicza pracuje w modulacji AM w trybie simpleks z odstępem międzykanałowym 25 kHz (w paśmie 118...136,975 MHz można zmieścić 760 kanałów, ale w praktyce używanych jest 720).
Schemat ideowy konwertera pokazano na rys. 1. Układ uproszczono do niezbędnego minimum. Skonstruowano go na bazie popularnego układu scalonego LA1185 oraz oscylatora kwarcowego 100,000 MHz.
Selektywność układu zapewnia pojedynczy obwód wejściowy konwertera i obwody wejściowe współpracującego odbiornika. Sygnał antenowy z obwodu L1-C4 jest podany na wejście mieszacza (nóżka 4). Na drugie wejście mieszacza (poprzez nóżkę 8) podany jest sygnał z generatora. Przy zastosowanym oscylatorze kwarcowym sygnał wejściowy o częstotliwości np. 128,800 MHz pasma lotniczego przesunięty zostaje do pasma 28,800 MHz. Wysoka częstotliwość generatora zapewnia wystarczające tłumienie częstotliwości lustrzanych, choć mogą pojawić się nieprzewidziane produkty przemiany.
Układ mieszacza ma niestrojone wyjście (dławik L2), dzięki czemu może pracować w bardzo szerokim zakresie. Dopasowanie dużej impedancji wyjściowej mieszacza do standardowej impedancji wejściowej odbiornika (50...75 V) zapewnia pojedynczy tranzystor układu scalonego, włączony aktualnie jako wtórnik emiterowy (1-E, 2-B, 3-C).
Ze względu na napięcie zasilania oscylatora kwarcowego, obydwa układy są zasilane napięciem 5 V poprzez stabilizator 78L05 (napięcie wejściowe 8...15 V).
Układ zmontowano na małej płytce drukowanej o wymiarach około 30×50 mm (rys. 2).
Cewka obwodu wejściowego VHF ma 6 zwojów CuAg 1 mm na średnicy 6 mm, odczep 1,5 zw. (od strony masy). Długość nawinięcia około 12 mm.
Obwód wejściowy konwertera stroi się jednorazowo (za pomocą C3 na max szumu z anteny) i nie wymaga dostrajania w obrębie pasma.
Przy zasilaniu układu z zasilacza stabilizowanego 5 V można pominąć układ scalony US2 (zewrzeć we-wy).
Układ po zmontowaniu należy zamknąć w metalowej obudowie wyposażonej w gniazda koncentryczne, np. BNC, a sygnały wejściowe i wyjściowe należy doprowadzać jak najkrótszymi kablami koncentrycznymi 50 Ω. Zamiast gniazda wyjściowego do obudowy można dokręcić wtyk UC1, który będzie podłączany wprost do gniazda antenowego współpracującego odbiornika.
Uniwersalność układu polega na tym, że oprócz odbioru pasma lotniczego, a także satelitarnych map pogodowych NOAA (136,770...137,9125 MHz) w paśmie VHF, można go przystosować także do innych zakresów HF, nie mówiąc o zapomnianej już konwersji z CCIR na OIRT czy odwrotnie.
Wykorzystując tę samą płytkę można zbudować konwerter do nasłuchu dowolnego pasma amatorskiego z zakresu fal krótkich. Na przykład po wymianie oscylatora na łatwo dostępną wartość 32 MHz lub 24 MHz można na radiotelefonie CB wyposażonym w SSB odbierać stacje pracujące w popularnym paśmie 80 m. Dla wielu amatorów może to być jedna z tańszych możliwości nasłuchu pasm używanych przez krótkofalowców, w tym wysłuchania komunikatów PZK czy poznanie pracy w zawodach.
Oczywiście oprócz oscylatora zmianie ulegnie także obwód wejściowy, który w najprostszym przypadku dla pasma 80 m zamiast cewki L1 może stanowić dławik 10 mH, a miejsce trymera C4 kondensator stały 180 pF. Antenę (np. dipol 2×20 m) należy podłączyć do dodatkowego uzwojenia na dławiku, składającego się z 3…4 zwojów izolowanego drutu nawiniętego bezpośrednio na dławiku (płytka ma przewidziany otwór na dołączenie końca uzwojenia do masy). Przy zastosowaniu oscylatora 24 MHz odbiór pasma 80 m wypadnie na zakresie częstotliwości 27,5...27,8 MHz/LSB, a przy oscylatorze 32 MHz w zakresie 28,2...28,5 MHz/USB (odwrócenie wstęgi).
WJ
