Formater impulsów wzorcowych 50 Hz

Formater impulsów wzorcowych 50 Hz
Pobierz PDF Download icon

Stabilność częstotliwości w sieci energetycznej jest w naszym kraju na tyle wysoka, że można ją zastosować jako wzorzec w domowych zegarach czasu rzeczywistego. Ponieważ układy cyfrowe „lubią” przebiegi prostokątne bardziej od sinusoidalnych, przedstawiamy opis prostego formatera impulsów prostokątnych, który umożliwia wytworzenie odpowiedniego sygnału wzorcowego.

Schemat elektryczny formatera pokazano na rys. 1.

Rys. 1. Schemat elektryczny urządzenia

Jest to prosty komparator z pętlą dodatniego sprzężenia zwrotnego, którego zadaniem jest utworzenie histerezy w charakterystyce przejściowej układu. Dzięki histerezie komparator pracuje stabilnie i nie wpada w oscylacje w okolicach progu komparacji, komparator działa w tym układzie jak przerzutnik Schmitta. Skutek wprowadzenia histerezy pokazano na rys. 2 (przebieg niebieski to napięcie z wyjścia transformatora sieciowego, przebieg pomarańczowy – napięcie na wyjściu komparatora).

Rys. 2. Efekt histerezy napięciowej komparatora (skale w osi Y obydwu przebiegów nie są jednakowe!)

Komparator dobrze sobie radzi z formowaniem impulsów prostokątnych w szerokim zakresie napięcia wejściowego (sprawdzono w zakresie od ok. 60 mV – rys. 3 – do 5 VAC), które – ważne! – musi być odizolowane od sieci energetycznej. Do tego celu można wykorzystać transformator zasilający urządzenie, zgodnie z połączeniami pokazanymi na rys. 4.

Rys. 3. Formater przetestowano przy minimalny napięciu wejściowym ok. 63 mV
Rys. 4. Schemat elektryczny ilustrujący jeden ze sposobów dołączenia formatera do transformatora sieciowego

Kształt napięcia na wejściu komparatora uzyskiwanego w ten sposób pokazano na rys. 5, układ formujący radzi sobie z nim bez problemu.

Rys. 5. Kształt napięcia na wejściu formatera w układzie z rys. 4

Andrzej Gawryluk

Wykaz elementów:
Rezystory:
  • R1: 1 kΩ/0805
  • R2, R2: 100 kΩ/0805
  • R4, R5: 10 kΩ/0805
  • R6: 200 kΩ/0805
  • R7: 10 kΩ/0805
Kondensatory:
  • C1, C2, C4: 100 nF
  • C3: 1 nF
Półprzewodniki:
  • U1: LM311
Pozostałe:
  • JP1: gold-piny 2×1
  • JP2: gold-piny 3×1
Elektronika Praktyczna Plus lipiec - grudzień 2012

Elektronika Praktyczna Plus

Monograficzne wydania specjalne

Elektronik maj 2026

Elektronik

Magazyn elektroniki profesjonalnej

Raspberry Pi 2015

Raspberry Pi

Wykorzystaj wszystkie możliwości wyjątkowego minikomputera

Świat Radio maj - czerwiec 2026

Świat Radio

Magazyn krótkofalowców i amatorów CB

Automatyka, Podzespoły, Aplikacje maj 2026

Automatyka, Podzespoły, Aplikacje

Technika i rynek systemów automatyki

Elektronika Praktyczna czerwiec 2026

Elektronika Praktyczna

Międzynarodowy magazyn elektroników konstruktorów

Elektronika dla Wszystkich czerwiec 2026

Elektronika dla Wszystkich

Interesująca elektronika dla pasjonatów