wersja mobilna

Warsztatowo/samochodowy wzmacniacz audio

Numer: Czerwiec/2017

Prezentowany wzmacniacz audio to projekt, który dzięki łatwości wykonania i wbudowanym zabezpieczeniom rozwiąże problemy z nagłośnieniem auta, pomoże przetestować głośniki w warsztacie lub może służyć jako uzupełnienie komputerowego zestawu audio. W jego budowie użyto nowoczesnego układu scalonego STPA003.

Pobierz PDF

rys1W naszym codziennym życiu często potrzebny jest sprzęt niezawodny i sprawdzony. Prezentowany układ zawiera szereg zabezpieczeń pozwalający na niezawodne działanie nawet, gdy użytkownik pomyli podłączenia wejść lub wyjść. W EdW były już przedstawiane liczne konstrukcje tego typu, aczkolwiek układ, który chciałbym zaprezentować ma maksymalnie prostą konstrukcję i spełnia wszystkie wymagane dla takich układów założenia. Warto zwrócić uwagę na użycie nowoczesnych podzespołów, które upraszczają całą aplikację.

Jak to działa?

Dla lepszego zrozumienia budowy i działania, warto przeanalizować schemat blokowy, pokazany na rysunku 1. Układ jest zasilany z zewnętrznego źródła, którym w zależności od zastosowania może być akumulator samochodowy lub zasilacz laboratoryjny.

Schemat modułu wzmacniacza pokazany jest na rysunku 2. Dioda na wejściu zasilania zabezpiecza układ przed odwrotnym dołączeniem zasilania. Napięcie zasilające jest filtrowane za pomocą kondensatora i trafia do układu wzmacniacza mocy STPA003. Na płytce wzmacniacza zamontowano stabilizatory napięcia +12 V oraz +5 V. Ten drugi służy do ustalenia poziomów napięcia na doprowadzeniach sterowania trybami wyciszenia (mute) i uśpienia (standby). W zależności od tego czy do odpowiednich pinów złącza P2 zostanie dołączone napięcie +5 V wzmacniacz działa w danym trybie. Złącze P9 umożliwia dostarczenie stabilnych napięć zasilania do innych modułów w obudowie wzmacniacza.

rys2Sygnał wejściowy audio doprowadzony do wzmacniacza trafia na dzielnik napięciowy zrealizowany na podwójnym potencjometrze o charakterystyce logarytmicznej. Schemat dzielnika napięcia i dystrybucji sygnałów pokazano na rysunku 3. Na płytce z potencjometrem sygnał audio jest rozdzielany na wzmacniacz oraz wskaźnik poziomu sygnału. Schemat wskaźnika poziomu sygnału pokazany jest na rysunku 4. Układ to uproszczona wersja wskaźnika wysterowania opartego o układ LM3915 (logarytmiczna linijka świetlna). Sygnał audio nie jest dzielony przez potencjometr, by zawsze móc sprawdzić, czy sygnał audio jest dostarczany do wzmacniacza. Na płytce wskaźnika znajdują się dwa potencjometry montażowe do ustalenia czułości wskaźnika. Do układu wskaźnika wysterowania należy doprowadzić zasilanie +12 V poprzez złącze P1. Do złącza P3 należy podłączyć sygnał audio z płytki dystrybucji sygnału zaznaczając, aby nie dołączać tam masy, a jedynie sygnał z prawego i lewego kanału. Połączenie masy w tym miejscu spowodowałoby utworzenie pętli, która byłaby doprowadzona do złącza zasilania, a co za tym idzie zwiększenie poziomu zaburzeń we wzmacniaczu i przesłuchy międzykanałowe.

rys3Układ wskaźnika sygnału wejściowego nie jest wymagany i jeżeli ktoś nie potrzebuje takiego miernika, nie ma konieczności wykonywać go, dla przykładu, jeśli urządzenie ma służyć jako wzmacniacz samochodowy.

W projekcie użyto nowoczesnego układu scalonego, zintegrowanego wzmacniacza audio STPA003 firmy ST. Najważniejsze parametry układu STPA003:

- Napięcie zasilania od z zakresu 6…28 V.
- Zabezpieczenie przed zbyt wysoką temperaturą układu.
- Zabezpieczenie przed wystąpieniem napięcia stałego na wyjściu, co chroni głośniki.
- Zredukowany wpływ zaburzeń GSM.
- Wbudowane funkcjonalności stand by i mute.
- Zabezpieczenia przeciwzwarciowe wyjścia: do masy, do napięcia zasilania oraz przed zwarciem głośników.
- Zabezpieczenie przed odwrotnym dołączeniem napięcia zasilania.
- Moc wyjściowa: 4×52 W/4 Ohm przy Vs=28 V; 4×30 W/4 Ohm przy Vs=14,4 V (f=1 kHz, THD=10%); 4×85 W/2 Ohm przy Vs=28 V; 4×55 W/2 Ohm przy Vs=14,4 V (f=1 kHz, THD=10%).
- Stopień wyjściowy pracujący w klasie AB.
- Możliwość pracy przy niskim napięciu zasilającym np. podczas uruchamiania silnika.

rys4Montaż i uruchomienie

Układy zmontowałem na płytkach drukowanych, których schematy montażowe pokazano na rysunkach 5, 6 i 7. Montaż zaczynamy od elementów najmniejszych, a kończąc na największych. Należy pamiętać, żeby wlutować wszystkie zworki, a następnie resztę elementów.

W mierniku poziomu sygnału, potencjometry i złącza wyboru trybu wyświetlania warto zamontować od strony ścieżek, co umożliwi zmiany nastaw po montażu w obudowie (fotografia 8).

Wzmacniacz nie wymaga uruchomiania. Zmontowany ze sprawnych elementów powinien pracować natychmiast po włączeniu zasilania. Po pierwszym załączeniu należy ustawić zadowalającą czułość wskaźnika wysterowania.

Układ STPA003 należy zaopatrzyć w radiator o dużej powierzchni, w zależności od tego, w jakiej aplikacji będzie pracował układ. Gdyby mimo tego układ będzie wyłączał się z powodu przegrzewania, w obudowie należy zamontować dodatkowy wentylator.

Płytki drukowane zaprojektowane są tak, by mieściły się w obudowie Z1-W firmy Kradex razem z radiatorem o wymiarach 120 mm×35 mm×50 mm. Podczas montażu należy zwrócić uwagę na poprawne umieszczenie na płytce układów scalonych i kondensatorów, ponieważ błędne zamontowanie uniemożliwi poprawne działanie układu.

Tomasz Pachołek
pacholek.tomasz@gmail.com

rys5 rys6 rys7

 

rys8  rys9
 rys10  rys11

Pozostałe artykuły

Pirometr tęczowy

Numer: Czerwiec/2019

Urządzenie mierzy temperaturę w sposób bezkontaktowy - przy pomocy pirometru, czujnika analizującego promieniowanie podczerwone. Dodatkowo może odczytywać temperaturę z popularnych czujników DS18B20. Wynik jest prezentowany na trzycyfrowym wyświetlaczu 7-segmentowym oraz w postaci linijki LED, która ilością zaświeconych diod oraz barwą odzwierciedla wskazanie. Jednak to nie wszystkie możliwości prezentowanego układu?.

3-fazowy woltomierz TRMS

Numer: Październik/2017

Pewne urządzenie wymagało dla zwiększenia funkcjonalności zainstalowania woltomierza dokonującego pomiaru napięcia sieciowego w trzech fazach. Można kupić stosunkowo niedrogie woltomierze panelowe, ale z reguły mierzą one napięcie stałe, więc wymagałyby dodatkowych układów. Postanowiłem samodzielnie zaprojektować i wykonać woltomierz mierzący napięcie trzech faz o stosunkowo dużej precyzji i dużych, czytelnych cyfrach (wyświetlacz ...

Miliamperomierz TRMS

Numer: Wrzesień/2017

W pewnym urządzeniu znajdował się analogowy miliamperomierz prądu przemiennego typu MER-96T. Wysłużony przyrząd nie mieścił się już w swojej klasie, a co gorsza miał błąd nieliniowy, więc próby kalibracji bocznika nie miały sensu. Wobec konieczności wymiany miernika postanowiłem wykonać przystawkę do kitu AVT5339 pozwalającą na pomiaru prądu przemiennego. Układ ten niewątpliwie jest tańszy od miernika analogowego, bardziej ...

"Klocek" miernika częstotliwości albo licznik zdarzeń

Numer: Sierpień/2017

Rozpoczynając pracę nad tym urządzeniem, miałem zamiar zrobić licznik nieperiodycznych impulsów elektrycznych, czyli po prostu licznik zdarzeń. Urządzenia tego rodzaju są stosowane w bardzo wielu miejscach, począwszy od pomiaru natężenia ruchu pojazdów na autostradzie lub klientów w sklepie, poprzez pomiar częstotliwości otwierania bram lub zaworów w różnych urządzeniach, a skończywszy na pomiarach średnich szybkości obrotowych ...

Mikroprocesorowa ładowarka ogniw AA/AAA

Numer: Lipiec/2017

Dzieci zużywają niezmierzony "ocean" baterii. Służą one do zasilania różnych zabawek, odtwarzaczy MP3, gier elektronicznych i innych urządzeń. Alternatywą są akumulatory np. NiCd. W handlu są dostępne tanie, "ładne" ładowarki, ale problem w różnorodności dziecięcych potrzeb polega na tym, że raz potrzeba ogniwa AA, innym razem AAA, raz 4 ogniwa, raz 3 a nawet 1. Ponadto, z moich obserwacji wynika, że jeśli w jednym urządzeniu ...

Mobilna
Elektronika
Praktyczna

Elektronika Praktyczna

Lipiec 2019

PrenumerataePrenumerataKup w kiosku wysyłkowym

Elektronika Praktyczna Plus

lipiec - grudzień 2012

Kup w kiosku wysyłkowym