wersja mobilna | kontakt z nami

Multimetr laboratoryjny Tenma 72-8720

Numer: Listopad/2016

W artykule opisano uniwersalny miernik laboratoryjny Tenma 72-8720. Przyrządy takie, mimo większych wymiarów i mniejszej mobilności w porównaniu z multimetrami ręcznymi, są chętnie używane przede wszystkim przez profesjonalistów. Często stanowią one stałe wyposażenie laboratorium pomiarowego.

Pobierz PDF
Redakcja „Elektroniki Praktycznej” dziękuje firmie Farnell element14 za udostępnienie multimetru Tenma 72-8720 do testów. Więcej informacji na temat oscyloskopu można znaleźć na stronie internetowej http://pl.farnell.com (link bezpośredni http://www.tenma-farnell.com/pl/72-8720).

 

fot

Największą zaletą miernika laboratoryjnego jest to, że... zawsze jest na miejscu i nie trzeba go szukać. Charakteryzuje się też dobrą dokładnością i łatwością współpracy z komputerem. Duży, podświetlany wyświetlacz jest dobrze widoczny w każdych warunkach, nawet przy silnym oświetleniu zewnętrznym. Miernik laboratoryjny ma też zwykle większą rozdzielczość pomiarową od miernika ręcznego.

rys-1O tym, jak trudno jest utrzymać porządek na stanowisku pracy, prawdopodobnie wie większość z nas. Jakże często spotykamy się z sytuacją, gdy mamy wykonać ważne pomiary, stanowisko jest już przygotowane do badań, a tu okazuje się, że właśnie w tym momencie zapodział się gdzieś kabel pomiarowy. Zaczynają się nerwowe poszukiwania, przeglądanie szuflad, zaglądanie pod biurko. Czas leci, szef nerwowo spogląda na zegarek, a robota stoi. Dysponując miernikiem 72-8720, mamy dużą szansę uniknąć takich sytuacji. A wystarczy zachowanie naprawdę minimalnej dyscypliny. Po każdym użyciu akcesoriów takich jak: krokodylki, krótkie kabelki pomiarowe zakończone krokodylkami, przewód USB, przewód RS232, termopara, adapter termopary, po prostu trzeba je umieścić w pojemniku na oprzyrządowanie, który jest dostępny po uchyleniu górnej pokrywy (fotografia 1).

Miernik 72-8720 zajmuje oczywiście znacznie więcej miejsca niż typowy multimetr ręczny. Obudowa ma wymiary 310 mm×240 mm×105 mm, po ustawieniu uchwytu w pozycji dolnej zamienia się w podstawkę, a wysokość wzrasta do 155 mm. Jeśli przyrząd ma zajmować stałe miejsce na stole użytkownika, należy przewidzieć dodatkową przestrzeń za nim. Powodem jest umieszczenie wyłącznika zasilania miernika na tylnej ściance obudowy, i co gorsza, w 4-centymetrowej wnęce. Doprawdy trzeba wykazać się sporą sprawnością, żeby korzystać z niego na co dzień. Prościej chyba stosować listwę zasilającą z wyłącznikiem umieszczoną w dostępnym miejscu. Pozostaje też korzystanie z baterii. Wówczas miernik przechodzi do stanu uśpienia po 10-, 20- lub 30-minutowej bezczynności użytkownika. Przy zasilaniu bateryjnym możliwe jest również ustawianie różnych poziomów podświetlania wyświetlacza. Pojemnik na baterie znajduje się pod pojemnikiem na akcesoria. Zasilanie bateryjne należy jednak traktować jako rozwiązanie alternatywne, stosowane w pracach serwisowych w terenie.

Multimetr laboratoryjny 72-8720 ma funkcje pomiarowe typowe dla tego rodzaju przyrządów. Są one wybierane pokrętłem obrotowym znajdującym się po prawej stronie wyświetlacza. Zmiana trybu pracy pociąga za sobą w niektórych przypadkach również konieczność przełączenia przewodów pomiarowych do innych gniazd. Są one umieszczone na przedniej ścianie pod wyświetlaczem i pod przyciskami funkcyjnymi. Jak zwykle wyróżnione jest jedno gniazdo wspólne („COM”), obok którego znajdują się gniazda napięciowe, prądowe i jedno wielofunkcyjne, używane do pomiarów rezystancji, pojemności, temperatury, częstotliwości i napięcia w zakresie miliwoltowym oraz w teście ciągłości obwodu i teście złącza PN.

rys-2Pomiary napięcia

Multimetrem 72-8720 można dokonywać pomiarów napięcia stałego i zmiennego. O ile pomiary napięcia stałego nie wzbudzają większych emocji, o tyle pomiary napięcia zmiennego już tak. Wprawdzie większość współczesnych multimetrów jest wyposażonych w przetworniki rzeczywistej wartości skutecznej, ale bywa, że nie zawsze (mimo deklaracji producenta) jest to prawda. Sprawdzimy, jak z takim pomiarem radzi sobie miernik 72-8720. Należy zwrócić uwagę na to, że za pomocą tego przyrządu można mierzyć wszystkie rodzaje napięcia zmiennego, a więc napięcie: średnie (UDC), skuteczne bez składowej stałej (UACRMS) oraz skuteczne ze składową stałą (UDCRMS). To, czy będzie mierzona składowa stała, czy nie, zależy od położenia przełącznika „AC/AC+DC” znajdującego się w pobliżu przełącznika obrotowego. Test wykonano, mierząc przebieg przedstawiony na rysunku 2. Jego częstotliwość była równa 1 kHz.

Porównanie napięć zmierzonych z wartościami obliczonymi teoretycznie przedstawiono w tabeli 1. Należy jednak brać pod uwagę ewentualne różnice między idealnym przebiegiem teoretycznym a rzeczywistym przebiegiem uzyskiwanym z generatora. Na podstawie wyników należy stwierdzić, że multimetr 72-8720 prawidłowo mierzy wszystkie trzy napięcia zmienne.

rys-3Wyświetlacz zawiera dwa pola numeryczne. Na głównym jest wyświetlany główny parametr mierzony, natomiast na dodatkowym są jednocześnie pokazywane inne parametry mierzone. Na przykład, mierząc napięcie zmienne, na bocznym polu mamy wyświetlany aktualnie wybrany zakres pomiarowy, oraz częstotliwość mierzonego napięcia. Z częstotliwością jednak już tak dobrze nie jest. W opisywanym teście miernik zmierzył i wyświetlił częstotliwość 3,040 kHz, podczas gdy w rzeczywistości była ona równa 1 kHz. Prawidłowe wartości są natomiast mierzone dla przebiegów sinusoidalnych, prostokątnych, piłokształtnych. Ponadto warunkiem poprawności pomiaru jest amplituda sygnału. Częstotliwość jest mierzona prawidłowo dla sygnałów o amplitudzie większej od ok. 200 mVpp.

O multimetrach wskazówkowych powoli już zapominamy, jednak ich podstawowa cecha, jaką była analogowa forma wyniku pomiaru, nadal jest powielana w przyrządach cyfrowych. W multimetrze 72-8720 pod polem numerycznym znajduje się 80-elementowy bargraf, którego stan jest odświeżany 10 razy na sekundę (rysunek 3).

Niepodważalną przewagą mierników cyfrowych nad analogowymi jest natomiast możliwość śledzenia i analizy wyników pomiarów. I tak, po naciśnięciu przycisku MAX MIN, miernik zapamiętuje w rejestrach minimalny i maksymalny wynik pomiaru. Jeśli, na przykład, wybrano pomiar UDC (składową stałą, inaczej wartość średnią), na bocznym polu odczytowym jest wyświetlane minimalne i maksymalne wskazanie zarejestrowane od momentu przyciśnięcia tego przycisku. Dla przebiegów o częstotliwości powyżej kilkudziesięciu Hz, zarówno w polu głównym, jak i w polu bocznym, jest wyświetlana składowa stała sygnału. Dla przebiegów wolnozmiennych (poniżej 5 Hz) w polach „MIN” i „MAX” będą pokazane odpowiednio: najmniejsze i największe napięcie chwilowe. Mierząc napięcie skuteczne sygnału o zmieniającej się amplitudzie, na bocznym wyświetlaczu dostajemy najmniejszą i największą wartość zmierzonego napięcia skutecznego. Pomiar „MIN/MAX” może być wykorzystywany również w odniesieniu do innych parametrów (prąd, rezystancja, pojemność). Zerowanie danych następuje po naciśnięciu przycisku Exit i ponownym naciśnięciu przycisku MAX MIN. W każdej chwili można też wstrzymać pomiar, czyli zamrozić stan wyświetlacza, co następuje po naciśnięciu przycisku Hold.

Ze specyfikacji technicznej multimetru 72-8720 wynika, że napięcie True RMS może być mierzone w zakresie do 100 kHz, ale pomiary przeprowadzone w redakcyjnym laboratorium wykazały, że górna częstotliwość jest znacznie wyższa.

Impedancja wejściowa miernika pracującego w trybie woltomierza jest równa 10 MV na zakresach „woltowych” i około 2,5 GV na zakresie „miliwoltowym”.

Pomiar natężenia prądu

Wszystkie uwagi wymienione w części dotyczącej pomiaru napięć obowiązują również w pomiarach prądów. Konieczne jest przyłączenie gorącego przewodu do gniazda „mAmA” lub „10Amax” i odpowiednie ustawienie pokrętła wyboru trybu pracy. W pomiarach dużych natężeń prądów (powyżej 5 A) należy ponadto do minimum ograniczać czas dołączenia miernika do obwodu. Pomiar powinien w takim przypadku trwać nie dłużej niż 10 sekund. Jeżeli czas ten zostanie przekroczony, konieczna jest 15-minutowa przerwa.

Miernik skonfigurowany do pomiaru prądu może być wykorzystany jako odbiornik pętli prądowej 4…20 mA. Możliwe jest więc badanie popularnych w automatyce interfejsów pomiarowych. Po wybraniu trybu „%” zmierzone natężenie prądu nie jest podawane w miliamperach. Miernik przelicza, jaką część zakresu 4…20 mA stanowi zmierzony prąd i wynik podaje w procentach. Na przykład, prąd 12 mA będzie odpowiadał wskazaniu 50%.

tab-1Pomiar rezystancji, test ciągłości obwodu i test złącza PN

Pomiar rezystancji miernikiem 72-8720 jest możliwy na zakresach 400 V...40 MV. Teoretyczna rozdzielczość pomiarowa jest równa 0,01 V, ale do wyników nie można podchodzić bezkrytycznie. Producent określa dokładność pomiaru rezystancji jako ±(0,3% rdg+40 dgt). Poza tym, szczególnie podczas pomiarów małych rezystancji, należy uwzględniać oporność samych przewodów, która może być rzędu 0,1...0,2 V. W celu ewentualnej kompensacji takich niepożądanych parametrów można uruchomić pomiar względny, do czego służy przycisk Rel. Może też nieco dziwić polaryzacja napięcia występującego na przewodach w trybie pomiaru rezystancji. Na wyjściu gorącym (czerwonym) napięcie to jest równe –0,25 V. Należy zwrócić uwagę na jego ujemną polaryzację.

W tym samym ustawieniu pokrętła wyboru trybu pracy realizowany jest jeszcze test ciągłości obwodu i test diody. Dodatkowej selekcji dokonuje się, naciskając przycisk Select. W teście ciągłości obwodu na wyświetlaczu podawana jest na bieżąco mierzona rezystancja. Miernik pracuje na stałym zakresie 400 V. Po wykryciu rezystancji mniejszej niż 40 V uruchamiany jest sygnał dźwiękowy. Prąd zwarcia nie przekracza 0,6 mA. Jeśli rezystancja jest większa niż 400 V, na wyświetlaczu jest wyświetlany stan „0.L”.

Test diody przebiega bardzo podobnie. Polaryzacja napięcia na końcówkach pomiarowych jest w tym trybie już zgodna z oczekiwaniami. Na wyjściu czerwonym występuje dodatnie napięcie. Przykładając czerwoną końcówkę do anody, czarną do katody, sprawiamy, że dioda jest polaryzowana w kierunku przewodzenia, a na wyświetlaczu jest wyświetlone napięcie złączowe. Maksymalne napięcie występujące na końcówkach pomiarowych w tym trybie jest równe ok. 2,8 V, a prąd pomiarowy nie przekracza 2 mA.

rys-4Pomiar pojemności

Badana pojemność jest dołączana do wewnętrznego obwodu i tworzy wraz z nim układ całkujący. Miernik generuje impulsy podawane na jego wejście, jednocześnie mierzy czas narastania napięcia na wyjściu do określonego poziomu. Czas ten jest proporcjonalny do mierzonej pojemności. Przykład przebiegu występującego na zaciskach podczas pomiaru dwóch różnych pojemności przedstawiono na rysunku 4. Czas powtarzania takich impulsów jest zależny od zakresu pomiarowego. Na największym (40 mF) przekracza 7 sekund. Z takimi interwałami odświeżany jest też stan wyświetlacza. Należy więc liczyć się z tym, że na największych zakresach czas oczekiwania na pomiar będzie stosunkowo długi.

W pomiarach pojemności mogą dawać o sobie znać pojemności własne przewodów i inne pojemności pasożytnicze. Podobnie, jak w pomiarach rezystancji niepożądane wskazania można eliminować, przechodząc do trybu względnego. Następuje to po naciśnięciu przycisku Rel przy odłączonej pojemności badanej.

Pomiar częstotliwości i współczynnika wypełnienia

Przebieg pomiaru częstotliwości opisano już w części związanej z pomiarem napięcia. Należy jeszcze dodać, że możliwy jest również pomiar współczynnika wypełnienia. Obowiązują te same ograniczenia dotyczące amplitudy sygnału.

Pomiar temperatury

Do standardowego wyposażenia multimetru 72-8720 należy m.in. termopara. Czujnik ten umożliwia pomiar temperatury w zakresie od –40oC do +1000oC. Wynik jest wyświetlany w stopniach Celsjusza lub Fahrenheita. Termopary innych producentów z typowymi wtykami zakończonymi płaskimi bolcami mogą być dołączane do miernika 72-8720 za pośrednictwem specjalnego adaptera znajdującego się na wyposażeniu przyrządu.

Magazyn danych

Wszystkie parametry mierzone miernikiem 72-8720 mogą być zapisywane w wewnętrznej pamięci nieulotnej. W magazynie mieści się 9999 wyników. Przed rozpoczęciem pracy należy zadeklarować początkowy adres zapisu i interwał między kolejnymi wpisami do pamięci (1…255 sekund). Po zakończeniu rejestracji dane mogą być przeglądane na wyświetlaczu. Przegląd jest inicjowany naciśnięciem przycisku Recall.

Jarosław Doliński, EP


tab-1cd

Pozostałe artykuły

Arduino 101. Intel Curie w natarciu!

Numer: Kwiecień/2016

Na początku 2016 roku zespół Arduino zaprezentował nową płytkę uruchomieniową, tym razem opartą o układ SoC Intela o nazwie Curie. Poprzednie próby z układami Intela i bogato wyposażoną platformą Galileo oraz Edison nie zmieniły świata płytek uruchomieniowych, jak zrobiło to najprostsze Uno, więc może trzecie podejście będzie sukcesem, pozwalającym dawnemu liderowi rynku procesorów jednoukładowych w tym słynnych ...

Voltcraft BL-20TRH i FM-200. Zestaw - higrometr i miernik wilgotności

Numer: Marzec/2017

W pracach remontowych oraz budowlanych bardzo ważna jest kontrola warunków środowiskowych. Badanie wilgotności materiałów budowlanych oraz wilgotności wewnętrznej okazuje się szczególnie istotne podczas początkowych procesów budowlanych. Do tych czynności wymagane są jednak 2 różne urządzenia. Dzięki zestawowi Voltcraft BL-20TRH i FM-200 uzyskanie dokładnych danych pomiarowych staje się o wiele łatwiejsze.

"Ręczniak" do pomiaru widma - Rohde&Schwarz Spectrum Rider FPH

Numer: Marzec/2016

Przenośne analizatory widma są niezastąpione w pomiarach systemów telekomunikacyjnych w miejscu ich użytkowania. W takich warunkach istotne są specyficzne cechy funkcjonalne, takie jak: czas pracy przy zasilaniu z baterii, odporność na czynniki atmosferyczne i wygoda obsługi. Wszyscy liczący się w pomiarach telekomunikacyjnych producenci mają w swojej ofercie podobne przyrządy. W artykule opisano najnowszy wyrób Rohde&Schwarz'a.

Oscyloskop MDO4000C - wszystko w jednym

Numer: Luty/2016

Firma Tektronix wyprodukowała pierwszy na świecie oscyloskop przeznaczony dla sygnałów o mieszanych dziedzinach, łączący funkcje oscyloskopu, wektorowego analizatora widma, generatora arbitralnego, analizatora stanów logicznych, analizatora protokołów oraz multimetru cyfrowego.

Analog Discovery 2 - nieziemskie laboratorium pomiarowe

Numer: Luty/2016

Niemal równocześnie z upowszechnieniem się stacjonarnych oscyloskopów cyfrowych pojawiła się nowa klasa przyrządów przenośnych wymagających połączenia z komputerem. Tendencja ta nabrała znacznego tempa, gdy port USB wyparł jego poprzednika RS232. Współczesna technologia pozwala na wykonanie kolejnego kroku - połączenia wielu funkcji przyrządów w jednym.

Mobilna
Elektronika
Praktyczna

Elektronika Praktyczna

Kwiecień 2017

PrenumerataePrenumerataKup w kiosku wysyłkowym

Elektronika Praktyczna Plus

lipiec - grudzień 2012

Kup w kiosku wysyłkowym